Chúng ta đang nhầm sự hiện diện với hướng ngoại

Bạn hãy thử nhớ lại một cuộc họp gần đây. Người được cả phòng hướng tới khi cần quyết định không nhất thiết là người đã nói nhiều nhất. Đôi khi đó là người ngồi im suốt nửa đầu buổi. Lên tiếng đúng hai lần. Nhưng mỗi lần, cả phòng thực sự chú ý.

Hầu hết chúng ta lớn lên với một quan niệm ngầm: người có hiện diện là người hướng ngoại. Người nói nhiều, chủ động, tràn đầy năng lượng trong không gian xã hội. Quan niệm đó không sai hoàn toàn. Nó chỉ không đủ để giải thích những gì thực sự xảy ra khi người đối diện quyết định có nên lắng nghe ai hay không.

Trong khoa học giao tiếp, não bộ con người vốn dĩ không xử lý lời nói trước. Nó xử lý tín hiệu hành vi trước. Tư thế trong giây đầu tiên bước vào phòng. Cách chiếm không gian khi chưa nói gì. Nhịp thở, khoảng dừng, ánh mắt trong lúc lắng nghe người khác. Tất cả những thứ đó không phụ thuộc vào tính cách. Chúng phụ thuộc vào sự hiện diện có chủ đích.

Không ít lãnh đạo hướng ngoại, nói nhiều, làm chủ không gian trò chuyện, nhưng rời phòng họp mà không ai nhớ họ đã nói gì cụ thể. Không ít người trầm lặng, hiếm khi chủ động phát biểu, nhưng mỗi lần lên tiếng là cả phòng thực sự dừng lại. Không ít chuyên gia giỏi cứ bước vào không gian lạ là năng lực hiện diện tự tắt, trong khi năng lực chuyên môn vẫn còn đó nguyên vẹn.

Sự lệch pha giữa năng lực và tín hiệu không phải câu chuyện về tính cách. Đó là câu chuyện về một hệ thống chưa được học và rèn luyện.

Hiện diện không phải thứ bạn có hay không có vì sinh ra đã vậy. Đó là tập hợp các tín hiệu hành vi có thể quan sát, hiểu được, và điều chỉnh có chủ đích. Trong đào tạo lãnh đạo và ngoại giao học, đây là năng lực được xây dựng có hệ thống. Một người hướng nội hoàn toàn có thể có hiện diện mạnh hơn người hướng ngoại, nếu tín hiệu họ phát ra nhất quán với vị thế họ muốn đại diện. Nhất quán... chứ không phải to hay nhiều.

Câu hỏi không phải là bạn có đúng tính cách để có hiện diện không. Câu hỏi là tín hiệu bạn đang phát ra ngay lúc này có đang nói đúng điều bạn muốn người đối diện nhìn thấy không?